Enunciado. A néboa é unha nube cuxa base toca o chan; os servizos meteorolóxicos falan de néboa cando a visibilidade baixa dun quilómetro. Na estrada a Coentral das Barreiras (uns 725 m, Serra da Lousã) metémonos de cheo nunha, e os nenos sacaron as mans polas ventás para tocala.
Subindo a Coentral das Barreiras, a néboa pechouse tanto que os nenos anunciaron que estabamos dentro dunha nube. E sacaron as mans polas ventás do coche para tocala. Este artigo comproba se tiñan razón. Spoiler: tíñana, e a física ten os papeis para demostralo.
A néboa é unha nube?
Si. A néboa e as nubes son o mesmo: pingas de auga diminutas suspendidas no aire. A única diferenza é onde están. Cando unha nube chega ao chan, os meteorólogos chámanlle néboa, e o limiar formal é unha visibilidade horizontal inferior a un quilómetro. Coentral das Barreiras está a uns 725 metros na vertente sur da Serra da Lousã, así que, cando as nubes baixaron pola serra, metémonos nunha sen máis.
Que atoparon as mans? Auga, sobre todo. Unha nube non se nota e déixate húmido, que tamén é unha boa descrición dalgunhas reunións.
Por que a néboa é branca se o ceo é azul?
As moléculas do aire son moito máis pequenas ca a lonxitude de onda da luz visible e dispersan as lonxitudes de onda curtas (azuis) moito máis ca as longas (vermellas): a dispersión de Rayleigh medra como 1/λ⁴. Por iso o ceo é azul. As pingas da néboa son moito máis grandes, comparables ou maiores ca a lonxitude de onda, e nese réxime (dispersión de Mie) todas as cores se dispersan case por igual. Partes iguais de todas as cores dan branco. A nube non ten favoritos.
Por que todo desaparece tan rápido coa néboa?
Porque o contraste decae exponencialmente coa distancia. O contraste aparente dun obxecto co seu fondo segue C = C₀·e^(−βd), onde β é o coeficiente de extinción do aire. Koschmieder converteuno nunha regra práctica para a visibilidade: V ≈ 3,9/β, a distancia á que o contraste cae ao 2 %, máis ou menos o limiar do ollo humano. Con néboa mesta, β é grande e o mundo remata uns metros despois do capó.
Por iso, na foto de enriba, cada árbore semella unha copia máis pálida da que ten diante. Non é unha atmosfera. É unha curva.
Teorema: os nenos tiñan razón
Xuntando os lemas: estabamos dentro dunha nube (a néboa é unha nube a rentes do chan), víase branca porque as súas pingas tratan igual a todas as cores e a estrada desaparecía exponencialmente. As mans pola ventá foron un experimento cun tamaño de mostra de dous e un resultado clarísimo: as nubes mollan. Máis sobre o lugar na demostración de Coentral das Barreiras.
Conducir con néboa na montaña: corolarios prácticos
- Luces curtas, non longas. A néboa devolve a luz cara a ti; máis luz só significa unha parede máis brillante. Usa os antinéboa se o coche os ten.
- Reduce a velocidade. O decaemento exponencial non se leva ben coas distancias de freada.
- Deixa que os nenos fagan a ciencia. Mans fóra só a paso de caracol e polo lado contrario ao tráfico.
- Que non cunda o pánico. Douglas Adams púxoo na portada da Guía por algo. A néboa da Serra da Lousã adoita marchar tan rápido como chega.
A próxima vez que alguén che diga que anda coa cabeza nas nubes, pregúntalle polo coeficiente de extinción.
Preguntas frecuentes
A néboa é unha nube?
Si. A néboa é unha nube cuxa base toca o chan. Os meteorólogos clasifícana como néboa cando a visibilidade horizontal baixa dun quilómetro.
Por que a néboa é branca?
As pingas da néboa son grandes comparadas coa lonxitude de onda da luz, así que dispersan todas as cores case por igual (dispersión de Mie). Cantidades iguais de todas as cores vense brancas.
Por que o ceo é azul e a néboa branca?
As moléculas do aire son diminutas e dispersan moito máis a luz azul ca a vermella (dispersión de Rayleigh, proporcional a 1/λ⁴). As pingas de néboa son grandes e dispersan todas as cores case por igual.
Hai que usar as luces longas con néboa?
Non. Usa as luces curtas e os antinéboa. As longas reflíctense nas pingas e reducen aínda máis a visibilidade.