Dous quilómetros de area, o campo dunar mellor conservado de Asturias e ondada do noroeste: unha praia que rompe as súas ondas segundo o manual, con número de Iribarren baixo e testemuñas.
Xagó é a praia máis occidental do concello de Gozón, a uns 6 km de Avilés, no bordo occidental do cabo Peñas. Dous quilómetros de area dourada, ningún paseo marítimo e un complexo dunar de arredor de 35 hectáreas que os inventarios rexionais describen como o mellor conservado de Asturias.
A praia está dentro da Paisaxe Protexida do Cabo Peñas, declarada polo Decreto 80/1995. O campo dunar non ten unha soa forma senón tres: cordóns dunares de perfil suave, dunas piramidais e dunas linguiformes, todas degradadas cos anos pola extracción de area para áridos.
Viñamos pasar o día na praia. O mar tiña outros plans e puxo surfistas, así que media proba é unha clase de enxeñaría de costas con actores.
O número útil aquí é o número de Iribarren, ξ = tan β / √(H/L): a pendente da praia dividida pola raíz da esbeltez da onda. Ramón Iribarren Cavanilles (1900-1967) introduciu o criterio xunto a Nogales en 1949, e Jurjen Battjes puxo o seu nome ao parámetro en 1974. Por debaixo de 0,4 a onda derrama, entre 0,4 e 2 voltea, por riba de 2 colapsa. Xagó é area de pendente suave, así que ξ queda baixo e as ondas derraman: escuma longa e paciente, xusto o que quere quen empeza e xusto o que se ve nestes fotogramas.
Non coñecemos os surfistas desta proba: as súas caras están difuminadas e, se alguén se recoñece e prefire non estar aquí, abonda con escribirnos para retirar o fotograma. Ás dunas non fixo falta preguntarlles.
Condicións de contorno. Dous quilómetros de area, unha ondada que chega do noroeste, e todo o demais dedúcese diso.27984-2301Ordenado por enerxía. Coios arriba, area abaixo. O mar clasifica o seu material por tamaño e nunca erra a orde.27984-6973Trinta e cinco hectáreas. O campo dunar mellor conservado de Asturias, suxeito por raíces e, cando as raíces se renden, por carteis.27984-5861Cabo Negro. Lousa escura, de aí o nome. De alí arriba despegan os parapentes. Nós quedamos a nivel do mar.27984-4948Póliza de seguros. Ondada forte, praia longa e alguén cuxo traballo enteiro consiste en que a proba remate ben.27984-4796Condicións iniciais. Toda onda comeza pola parte aburrida: camiñar cara a fóra contra todo o que vén cara a dentro.27984-1543Escala. Unha surfista, un cabo e a proporción honesta entre ambos.27984-1450Teoría de colas. Tres liñas de escuma, chegando en orde, e hai que atendelas todas.27984-2389De pé. O instante en que o problema deixa de ser remar e pasa a ser equilibrio.27984-1395Rompente de derrame. Pendente suave, número de Iribarren baixo: a onda desfaise amodo dende a crista en vez de lanzarse cara a diante.27984-6335Disipación de enerxía, feita visible. Todo o que a onda trouxo do Atlántico, gastado aquí nun segundo.27984-5576Escala de grises. Quitas a cor e queda a xeometría: un horizonte, unha onda, unha persoa.27984-3822Contraste alto. O ceo non estaba así de escuro. A onda si estaba así de branca.27984-9332Dúas estratexias. Unha camiña, outro rema. Mesmo destino, distinta función de custo.27984-2314O drop. Primeiro os pés, logo as dúbidas.27984-2514Cambio de variable. Entra recto, sae curvo.27984-2289A antesala do tubo. Aínda hai auga aberta diante e aínda hai tempo para decidir.27984-6698Saída. A onda queda coa súa enerxía, el queda coa onda. Os dous rematan na area.27984-9213
